Ana Sayfa / Uygulamalı Felsefe / Tarihteki En Büyük 10 Filozof – 2: Platon

Tarihteki En Büyük 10 Filozof – 2: Platon

Platon, MÖ 428 ila MÖ 348 arasında yaşadı. Batı dünyasının ilk yüksek okulu olan Atina Akademisini kurdu.

Çeviren: Şevki Işıklı

Neredeyse tüm Batı felsefesi, Sokrates tarafından öğretilen Platon’a kadar izlenebilir; Platon’un yazıları sayesinde Sokrates’in fikirlerinin bir kısmına da ulaşılabilir. Sokrates bir şey yazmışsa da hiçbiri bize ulaşmadı. Öğrencilerinden Platon, Xenophanes ve oyun yazarı Aristophanes, Sokrates’in  öğretilerinin çoğunu bize kadar aktardılar.

Platon’un en ünlü alıntılarından biri siyasetle ilgilidir:

“Filozoflar kral olarak hüküm sürene kadar ya da krallara  ve seçkin erkeklere gerçekten ve yeterince felsefe öğretinceye kadar, yani siyasal iktidar ve felsefe tamamen örtüşene kadar bunlardan yalnızca birinin halkı zorla yönetmesi engellenmelidir çünkü aksi halde ne şehirler kötülükten alıkonulabilir ne de insan ırkı soyunu devam ettirebilir.”

Demek istediği şey şuydu: Bir millet, şehir veya devletinin kontrolünü elinde bulunduranlar, bilge insanlar olmalıdırlar; bilge olmayanlar etkisiz yöneticiler olurlar. Dünya sadece felsefe yoluyla kötülüklerden arınabilir.

Platon’un tercih ettiği hükumet, doğuştan asil, iyi eğitim görmüş, sıradan insanların iyi yaşamalarına yardım eden iyi niyetli aristokrat bir yönetimdi. Demokrasi karşıtı görüşleri savunmuştu. Onun gözünde, halkın kendi kendisini yönetmesi demek olan demokrasi, öğretmeni Sokrates’i öldüren bir yönetim tarzıydı.

Aslında Platon’un en kalıcı kuramı politikayla değil, Formlarla ilgilidir. Birçok eserinde, maddi olmayan soyutlamaların en yüksek ve en temel gerçeklik türüne sahip olduğunu iddia eder. Maddi dünyadaki her şey ve onları algılayışımız değişebilir, der. Bu ise maddi dünyanın maddi olmayan soyutlamalardan daha az gerçek olduğu anlamına gelir.

Platon bir şeyin evreni yaratmış olması gerektiğini savunmuştu. Bu şey her ne ise evren onun yavrusudur; Dünya üzerinde yaşayan bizler, bedenlerimiz ve etrafımızdaki görüp duyduğumuz, dokunduğumuz her şey, evrenin yaratıcısından ve evrenin kendisinden daha az gerçeklik taşırız. Bu, onun varoluşçuluk anlayışına dayanan bir temeldir.

Not: Tarihteki En Büyük 10 Filozof serisinin bir sonraki paylaşımı, “1: Aristoteles ile devam edecek.

Kaynak: listverse.com/february 19, 2011

Facebook Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir