Ana Sayfa / Uygulamalı Felsefe / Tarihteki En Büyük 10 Filozof – 5: Konfüçyüs

Tarihteki En Büyük 10 Filozof – 5: Konfüçyüs

Çince anlamıyla Usta Kong Qiu, M.Ö. 551’den 479’a kadar yaşadı. Bugüne kadar Doğu tarihindeki en önemli filozof olarak kaldı.

Çeviren: Şevki Işıklı

Yunanlıların da aynı şeyleri benimsemiş olduğu bir dönemde, belli etik ve politik ilkeler vadetti. Demokrasiyi bir Yunan icadı, Batılı bir fikir olarak görürüz fakat Konfüçyüs, yazdığı Analekt adlı eserde, en iyi hükümetin rüşvet ve zorlamayla değil, ritüeller ve halkın doğal değerleri aracılığıyla yöneten hükümet olduğunu söylemiştir. Bu fikirler bugün bize aleni gelebilir fakat M.Ö 500’lerin başı, 400’lerin sonlarında yazdığını hesaba katmalıyız. Bu, Yunanlıların savunduğu ve geliştirdiği demokrasi ilkesiyle aynıdır: Halkın ahlakı sorumluluktur. Bu yüzden halk yönetsin. Konfüçyüs, imparatorluk fikrini savundu fakat imparatorun gücünün sınırlandırılması gerektiğini de söyledi.

İmparator dürüst olmalı, tebaası ona saygı duymalı fakat imparator bu saygıyı hak etmeliydi. Eğer hata yaparsa tebaası onu düzeltmek için önerilerde bulunmalı, o da bu önerileri dikkate almalıydı. Bu ilkelere aykırı hareket eden bir yönetici, zorba bir tiran olur. Böylelikle de yöneticiden çok hırsız olur.

Konfüçyüs ayrıca kendisinden en az bir yüzyıl önce Antik Yunan’da var olan Altın Kural’ın kendine özgü bir versiyonunu da geliştirmişti. İfade neredeyse aynıydı fakat sonra şu fikri ileri sürdü: “Kişi kendisi için istemediğini başkasına yapmamalıdır; kendisi için arzu ettiğini, başkası için de arzu etmelidir.” İlk ifade olumsuzdur ve başkasına zarar vermemeye yönelik pasif bir arzu oluşturur. İkinci ifade daha önemlidir ve başkasına yardım etmeye yönelik aktif bir arzu oluşturur.

Antik Çağ’da bu Altın Kural’ı, pozitif formda savunan tek düşünür Nasıralı İsa idi.

Not: Tarihteki En Büyük 10 Filozof serisinin bir sonraki paylaşımı, “4: Descartes ile devam edecek.

Kaynak: listverse.com/february 19, 2011

Facebook Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir