Ana Sayfa / Uygulamalı Felsefe / Tarihteki En Büyük 10 Filozof – 7: İbni Sina

Tarihteki En Büyük 10 Filozof – 7: İbni Sina

Tam adı Ebu Ali El Hüseyin Bin Abdullah İbni Sina’dır. Batı tarihinde, Latince yazılmış son iki ismi yaygın olarak kullanılmaktadır.  980 – 1037 yılları arasında Pers İmparatorluğu’nda yaşadı. Karanlık Çağ o kadar da karanlık değildi.

Çeviren: Şevki Işıklı

Bir filozof olmanın yanında, yaşadığı dönemde dünyanın en önemli doktoruydu. Çok meşhur olan Şifa Kitabı ve Tıbbın Kanunları adlı iki eseri, döneminin bilinen tüm tıbbi bilgileri içeriyordu. Şifa Kitabı mantıktan matematiğe müzik ve bilime kadar her şeyle ilgilidir. Bu kitabında Venüs’ün Güneş’e Dünya’dan daha yakın olduğunu öne sürdü. Bunun bir olgu olarak o gün bilinmediğini hayal edin. Güneş, Venüs’ten daha yakın görünür fakat meseleyi doğru anlamıştı. Kanıtlara değil, konjonktüre dayandığı için astrolojinin gerçek bir bilim olduğunu reddetti.

Bazı derin yeraltı suları, odun ve kemiklerin fosilleşmesinden sorumlu olduğunu teorik olarak açıkladı. İddiasını şu sözlerle ifade etti: “Bazı kayalık alanlarda görülen, deprem ya da çökme esnasında aniden ortaya çıkan güçlü mineralleşme ve taşlaşma değeri, ona temas eden her şeyi taşlaştırır. Nitekim bitki ve hayvan bedenlerinin taşlaşması, suların dönüşümünden daha olağanüstü değildir.”

Bu doğru değildir fakat gerçeğe zannettiğinizden daha yakındır. Organik materyallerde, orijinal materyali aşama aşama taşa dönüştüren silis birikintisi ile doyurulmuş materyallerde, en önemlisi de odunlarda taşlaşma meydana gelebilir.

John Stuart Mill tümevarım mantığı için geliştirdiği beş yöntemi, büyük oranda İbni Sina’dan devşirmiştir. İbni Sina zaten üçünü ilk kez geliştirmişti: Uzlaşma, ayrım ve eş zamanlı varyasyon.

Bunları burada açıklamak çok uzun zaman alır fakat her biri birer kıyas türüdür; bütün filozof ve felsefe öğrencileri eğitimlerinin başlangıcından itibaren bunlara aşinadır. Bilimsel yöntem için kritik öneme sahiptir ve ne zaman birisi bir özdeyiş olarak bir ifade oluştursa bu yöntemlerden en az birini kullanır.

Not: Tarihteki En Büyük 10 Filozof serisinin bir sonraki paylaşımı, “6: Thomas Aquinas ile devam edecek.

Kaynak: listverse.com/february 19, 2011

Facebook Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir